Znalazłem portfel – co mówi prawo

Poradnik · zaktualizowano 17 października 2026

Znaleziony portfel to prawie zawsze czyjś kłopot: dokumenty, karty, czasem gotówka. Prawo mówi wprost, co z nim zrobić, a od 19 maja 2026 roku obowiązują nowe przepisy ustawy o rzeczach znalezionych. Poniżej wszystko po kolei.

Krótko

1. Wiesz, czyj to portfel i jak skontaktować się z właścicielem? Daj mu znać i oddaj portfel.
2. Nie wiesz? Oddaj portfel do biura rzeczy znalezionych w starostwie albo urzędzie miasta – tam, gdzie go znalazłeś, albo tam, gdzie mieszkasz.
3. Znalazłeś go w autobusie, pociągu, sklepie, urzędzie, galerii? Oddaj go obsłudze – kierowcy, konduktorowi, ochronie, w punkcie informacji.
4. Za oddanie możesz żądać znaleźnego – 1/10 wartości rzeczy.
5. Zatrzymanie cudzego portfela to przywłaszczenie – wykroczenie albo przestępstwo.

Kiedy znasz właściciela

W portfelu często jest coś, co pozwala ustalić właściciela: wizytówka, legitymacja, karta z numerem telefonu. Jeśli znasz osobę i wiesz, jak się z nią skontaktować, prawo każe niezwłocznie ją zawiadomić i wezwać do odbioru (art. 4 ustawy).

W praktyce: napisz albo zadzwoń, umów się w miejscu publicznym. Nie wysyłaj portfela pocztą na koszt właściciela, jeśli on sam o to nie prosi.

Sam dowód osobisty zwykle nie wystarczy – nowe dowody nie mają adresu. Wtedy obowiązuje kolejny punkt.

Kiedy nie znasz właściciela

Jeśli nie wiesz, czyj to portfel albo jak dotrzeć do właściciela, zgłaszasz się do starosty – w praktyce do biura rzeczy znalezionych w starostwie powiatowym albo w urzędzie miasta na prawach powiatu. Od 2026 roku możesz wybrać:

• biuro właściwe dla miejsca znalezienia, albo
• biuro właściwe dla miejsca twojego zamieszkania – ono samo przekaże sprawę dalej.

Lista biur rzeczy znalezionych w całej Polsce – z adresem, godzinami i telefonem.

Portfel trzeba oddać (nie wystarczy samo zawiadomienie), bo zwykle zawiera:

• pieniądze – obowiązek oddania staroście dotyczy gotówki powyżej 5% minimalnego wynagrodzenia, w 2026 roku to 240,30 zł. Mniejsza kwota znaleziona luzem nie musi trafić do urzędu, ale w portfelu i tak są zwykle dokumenty;
• dokumenty z danymi osobowymi (prawo jazdy, legitymacja, karta pobytu itp.) – od 2026 roku ustawa wprost każe oddać je staroście, chyba że na samym dokumencie napisano, gdzie go zwrócić.

W biurze dostaniesz protokół. Poproś o jego odpis i powiedz, jeśli chcesz znaleźne – urzędnik zapisze to w protokole.

Dowód osobisty w portfelu

Dowód osobisty ma własne przepisy. Znaleziony dowód oddajesz w dowolnym urzędzie gminy, na policji albo w konsulacie – albo bezpośrednio właścicielowi. Jeśli oddajesz cały portfel do biura rzeczy znalezionych, dowód możesz zostawić razem z nim – urząd zajmie się resztą.

Karty płatnicze

Nie używaj ich i nie próbuj „sprawdzić”, czy działają. Zostaw je w portfelu. Właściciel najpewniej je zablokował.

Portfel znaleziony w autobusie, sklepie albo urzędzie

Jeśli znajdziesz portfel w budynku publicznym, w miejscu otwartym dla klientów (sklep, galeria, kino, dworzec) albo w środku transportu publicznego, oddajesz go zarządcy – obsłudze, kierowcy, konduktorowi, ochronie.

Od 2026 roku zarządca:

• zawiadamia właściciela, jeśli go zna,
• jeśli nie zna – publikuje ogłoszenie na swojej stronie internetowej (o ile ją prowadzi),
• po 30 dniach przekazuje rzecz do biura rzeczy znalezionych starosty.

Dlatego właściciel szuka zguby najpierw u przewoźnika albo w sklepie, a dopiero potem w urzędzie.

Znaleźne – ile się należy

Znalazca, który dopełnił obowiązków, może żądać znaleźnego w wysokości 1/10 wartości rzeczy (art. 10 ustawy).

• Jeśli sam oddajesz portfel właścicielowi – zgłoś żądanie najpóźniej w chwili oddania. Później jest za późno.
• Jeśli oddajesz portfel do biura – zastrzeż w protokole, że chcesz znaleźnego. Urząd zawiadomi cię, gdy wyda portfel właścicielowi, i poda jego adres. Od tego zawiadomienia masz miesiąc na zgłoszenie żądania.

Znaleźne to prawo, nie obowiązek – wielu znalazców z niego rezygnuje. Jeśli właściciel go nie zapłaci, sprawę rozstrzyga sąd cywilny.

Biuro Rzeczy Zagubionych nie pośredniczy w żadnych płatnościach – ani znaleźnego, ani nagród. Ustalacie to bezpośrednio.

Kiedy portfel przechodzi na znalazcę

Jeśli właściciel się nie zgłosi, znalazca może stać się właścicielem rzeczy. Od 2026 roku terminy są krótsze:

• 6 miesięcy od doręczenia właścicielowi wezwania do odbioru,
• rok od znalezienia, jeśli właściciela nie dało się wezwać.

Jeśli rzecz leżała w biurze starosty, znalazca musi ją odebrać w terminie wyznaczonym przez urząd.

Ważne: dokumenty z danymi osobowymi oraz klucze, karty dostępu i piloty nigdy nie przechodzą na znalazcę. Po upływie terminu stają się własnością powiatu, a urząd je niszczy. Gotówka i sam portfel – tak, mogą przejść na znalazcę.

Co grozi za zatrzymanie portfela

Przywłaszczenie rzeczy znalezionej jest karalne:

• do 800 zł wartości – wykroczenie (art. 119 Kodeksu wykroczeń): grzywna, ograniczenie wolności albo areszt;
• powyżej 800 zł – przestępstwo (art. 284 § 3 Kodeksu karnego): grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.

Do wartości liczy się wszystko: gotówka, portfel, zawartość.

Jak jeszcze pomóc właścicielowi

Biuro rzeczy znalezionych w urzędzie działa, ale mało kto wie, gdzie szukać. Możesz dodatkowo dodać bezpłatne znalezisko na Biurze Rzeczy Zagubionych:

• opisz rzecz ogólnie („czarny skórzany portfel, przystanek Rondo, 14 października”), bez danych z dokumentów i bez kwoty gotówki;
• napisz, gdzie portfel jest teraz („oddany do biura rzeczy znalezionych w Starostwie Powiatowym w …”);
• właściciel napisze do ciebie przez formularz – twój telefon nie jest publiczny.

O szczegóły (kolor karty, co jeszcze było w środku) zapytaj, zanim cokolwiek oddasz osobie, która się zgłosi.

Najczęstsze pytania

Znalazłem 50 zł na chodniku. Muszę oddać do urzędu? Nie musisz – to mniej niż 240,30 zł (5% minimalnego wynagrodzenia w 2026 r.). Jeśli jednak wiesz, czyje to pieniądze, powinieneś zawiadomić właściciela.

Urzędnik nie chce przyjąć rzeczy. Urząd może odmówić przyjęcia rzeczy o wartości do 5% minimalnego wynagrodzenia (240,30 zł w 2026 r.) – ale nie dokumentu z danymi osobowymi.

Mogę oddać portfel na policję? Policja przyjmuje przede wszystkim rzeczy, na które potrzebne jest pozwolenie (broń, amunicja), i dowody osobiste. Właściwym miejscem dla portfela jest biuro rzeczy znalezionych starosty.

Znalazłem portfel przed 19 maja 2026 roku. Do rzeczy znalezionych przed tą datą stosuje się stare przepisy (m.in. dłuższe terminy nabycia własności: rok i dwa lata).

Stan prawny: październik 2026. Przepisy: ustawa z 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 184, w mocy od 19 maja 2026 r.), art. 187 Kodeksu cywilnego, ustawa o dowodach osobistych (art. 49), art. 119 Kodeksu wykroczeń, art. 284 Kodeksu karnego. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.